इन्फो नेपाल — सञ्चारको सञ्जाल

एउटा सामान्य मुसा बन्यो 'सुपरहिरो'

काठमाडौं |अफ्रिकाबाट प्रशिक्षण लिइएको एक विशेष जातको मुसा ‘रोनिन’ले बारूदी सुरुङ पत्ता लगाउने कार्यमा कीर्तिमान कायम गर्दै गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डमा नाम दर्ता गराएको छ।

कम्बोडियामा बारूदी सुरुङहरूको खोजीका क्रममा रोनिनले १०९ वटा ल्यान्डमाइन र १५ वटा तोप गोलाहरू फेला पारेको थियो। सन् २०२१ यता गरिएको उक्त उपलब्धिले रोनिनलाई सबैभन्दा सफल ‘माइन डिटेक्सन र्याट’को रूपमा स्थापित गरेको हो।

रोनिन बेल्जियमस्थित गैरसरकारी संस्था ‘एपोपो’ (APOPO) द्वारा प्रशिक्षण प्राप्त १०४ मुसामध्ये एक हो। उक्त संस्थाले बारूदी सुरुङ पत्ता लगाउने उद्देश्यले विशेष किसिमको अफ्रिकी मुसालाई प्रशिक्षण दिँदै आएको छ। रोनिन पाँच वर्षको उमेरमा सेवा निवृत्त भएको थियो भने सन् २०२२ मा उसको निधन भएको थियो।

यसअघि, सन् २०२० मा ७१ वटा सुरुङ पत्ता लगाउँदै ‘मगावा’ नामक मुसाले स्वर्ण पदक प्राप्त गरेको थियो। रोनिनले उक्त कीर्तिमान तोडेको छ।

मुसालाई बारूदी सुरुङमा हुने रसायन पहिचान गर्न तालिम दिइन्छ। ग्रिड प्रणालीअनुसार उनीहरूलाई जमिनमा सूँघेर सानो इशारा मार्फत संकेत दिने प्रविधिमा प्रशिक्षित गरिन्छ। मानवले मेटल डिटेक्टरमार्फत त्यस्ता सुरुङ पत्ता लगाउन चार घण्टा लाग्ने कार्य मुसाहरूले आधा घण्टामा गर्न सक्षम भएका छन्।

सामाजिक सञ्जाल तथा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा रोनिनको योगदानको प्रशंसा गरिएको छ। उसलाई ‘सुपरहिरो र्याट’को रूपमा समेत प्रस्तुत गरिएको छ।

सन् १९६० को दशकदेखि गृहयुद्धको चपेटामा परेको कम्बोडिया हाल पनि संसारका सबैभन्दा बढी बारूदी सुरुङ भएका देशहरूमध्ये एक हो। ल्यान्डमाइन मोनिटरको २०२४ को प्रतिवेदनअनुसार हालसम्म झण्डै ६० लाख सुरुङ अझै विस्फोट नहुन सक्ने अवस्थामा रहेका छन्।

सन् १९७९ यता कम्बोडियामा बारूदी सुरुङ र विस्फोटन नभएका हतियारका कारण झण्डै २० हजार व्यक्तिको मृत्यु र ४५ हजारभन्दा बढी घाइते भएका तथ्याङ्कहरू छन्।

रोनिनको योगदानले बारूदी सुरुङ पत्ता लगाउने कार्यमा मुसा जस्ता जनावरहरू प्रयोग गर्ने अवधारणालाई थप विश्वसनीय र प्रभावकारी बनाएको छ।

सम्बन्धित समाचार

मकवानपुरको सेनवंश र कोशीसँगको ऐतिहासिक सम्बन्ध

मातृकाप्रसाद कोइराला हेटौँडा | पृथ्वीनारायण शाहले नेपाललाई एकीकरण गर्नु अघिसम्म यो भूभाग थुप्रै राज्यहरूमा विभाजित थियो। पश्चिममा बाइसी–चौबीसी राज्य, मध्यमा काठमाडौँ उपत्यकाका विभि…

इन्फो नेपाल संवाददाता

तपाईं नझुकिनुहोस्, भोलि अप्रिल फुल्स डे!

काठमाडौं | अप्रिल १ अर्थात् अप्रिल फुल्स डे (April Fool's) भोलि परेको छ। प्रत्येक वर्ष अप्रिल पहिलो तारिखका दिन संसारभर मजाक, ठट्टा र झूटो समाचार फैलाउने परम्परा रहँदै आएको छ। इन्ट…

इन्फो नेपाल संवाददाता

Latest in English

Nepal Flood 2026: Full Timeline Explained

KATHMANDU — At around 8:40 am on August 26, 2026, a destructive surge entered Nepal through the Bhote Koshi River in Rasuwa, carrying water, mud, rocks and other debris into the Tr…

Info Nepal

२०२४ बाट सिक्नुपर्ने पाठ: आर्थिक सङ्कटदेखि प्रविधि क्रान्तिसम्म

हेटौँडा | हरेक वर्ष नयाँ अनुभव, चुनौती, र अवसरहरू लिएर आउँछ। २०२४ पनि त्यस्तै रह्यो—कतै उत्साहजनक उपलब्धिहरू, त कतै निराशाजनक घटनाहरू। संसारभरि नै ठूलो परिवर्तनको वर्ष बनेको यो समय…

इन्फो नेपाल संवाददाता