इन्फो नेपाल — सञ्चारको सञ्जाल

काठमाडौं उपत्यकाको अलौकिक धार्मिक केन्द्र - बुढानिलकण्ठ मन्दिर

काठमाडौं | काठमाडौं उपत्यकाको सांस्कृतिक धरोहरहरूमा बुढानिलकण्ठ मन्दिर अग्रपंक्तिमा पर्दछ। यस प्राचीन मन्दिरले हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको आध्यात्मिक आस्था र नेपाली स्थापत्य कलाको अनुपम नमुना प्रस्तुत गर्दछ। शयन अवस्थामा रहेको भगवान् विष्णुको विशाल मूर्तिले यस मन्दिरलाई सार्वभौम बनाएको छ।

बुढानिलकण्ठ शब्दको अर्थ "निलो घाँटीका बुढा" हो र यसको परम्परागत कथाले भक्तजनहरूलाई आकर्षित गर्दछ। स्थानीय किंवदन्तीअनुसार, एक किसानले आफ्नो खेतमा जोत्दा भूमिगत शयन अवस्थाको भगवान् विष्णुको मूर्ति पाएका थिए। त्यसपछि यही स्थानमा अहिलेको मन्दिरको निर्माण भएको थियो।

कालो ढुंगाबाट निर्मित लगभग १६ फिट अग्लो विराट मूर्तिले मन्दिरको केन्द्रीय आकर्षणको रूप लिएको छ। भगवान् विष्णुको यो अनौठो शयनको मूर्ति मात्र होइन, मन्दिरको बाहिरी संरचना पनि नेपाली शिल्प र स्थापत्य कलाको अनुपम नमुना हो। पूर्वीय तथा पश्चिमात्य पर्यटकहरू बुढानिलकण्ठ मन्दिरको सुन्दरतालाई निरन्तर मुग्ध हुने गर्दछन्।

मन्दिर परिसरमा रहेको पवित्र पोखरी पनि बुढानिलकण्ठको अर्को विशेषता हो। धार्मिक मान्यताअनुसार यस पोखरीको शुद्ध पानीको स्पर्श र स्नानले मानिसहरूलाई आध्यात्मिक र शारीरिक शुद्धिकरण हुने विश्वास गरिन्छ। भक्तजनहरू मन्दिर प्रवेशअघि पोखरीको प्रदक्षिणा गर्ने चलन छ।

वर्षैपिच्छे धार्मिक पर्वहरू जस्तैः हरिशयनी एकादशी र हरिबोधिनी एकादशीको अवसरमा बुढानिलकण्ठ मन्दिरमा विशेष समारोहहरू आयोजना हुन्छन्। ती चाडपर्वहरूमा मन्दिरभरि देशभरका भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।

समग्रमा, बुढानिलकण्ठ मन्दिर काठमाडौं उपत्यकाको एक अनन्य धरोहर हो, जसले हामीलाई प्राचीन इतिहास र अलौकिक धार्मिक विश्वासको अनुभूति गराउँछ। यो आध्यात्मिक केन्द्रले हामीलाई हिन्दू धर्मको सिद्धान्त, नेपाली संस्कृति र प्रवासी आस्थाको सम्मिलित अनुभूति प्रदान गर्दछ।

सम्बन्धित समाचार

उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै छठ पर्व समापन

मकवानपुर । छठ पर्वको मुख्य तथा अन्तिम दिन आज (सोमबार) बिहान उदाउँदो सूर्यलाई पूजाआराधना गरी विधिपूर्वक अर्घ्य दिएसँगै यस वर्षको छठ पर्व समापन भएको छ। हिजो (आइतबार) साँझ अस्ताउँदो स…

इन्फो डेस्क

हेटौँडाको राप्ती तटमा छठका श्रद्धालुको चहलपहल सुरु, २ सयभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन

हेटाैँडा । छठ पर्वको मुख्य दिन आज (आइतबार) साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिन मकवानपुरको हेटौँडास्थित राप्ती नदी किनारमा भक्तजन तथा दर्शनार्थीको उपस्थिति सुरु भएको छ। हेटौँडा उपमहा…

इन्फो डेस्क

Latest in English

Nepal Flood 2026: Full Timeline Explained

KATHMANDU — At around 8:40 am on August 26, 2026, a destructive surge entered Nepal through the Bhote Koshi River in Rasuwa, carrying water, mud, rocks and other debris into the Tr…

Info Nepal

छठको मुख्य दिन आज अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइँदै

मकवानपुर । छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई पूजा आराधना गरी अर्घ्य दिइँदैछ । कात्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि सप्तमीसम्म सूर्यदेवको आराधना, उपासना र पूजा गरी मनाइने यो पर्व…

इन्फो डेस्क