इन्फो नेपाल — सञ्चारको सञ्जाल

तुलसी–दामोदरको विवाह गरी आज हरिबोधिनी एकादशी मनाइँदै

मकवानपुर ।आज कात्तिक शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिबोधिनी एकादशी, देशभर भगवान् विष्णुको पूजा आराधना, तुलसीको विवाह र व्रत गरी मनाइँदैछ । यस दिन तुलसीलाई भगवान् दामोदर अर्थात विष्णुसँग विधिपूर्वक विवाह गराउने वैदिक सनातनी परम्परा छ ।

असार शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिशयनी एकादशीका दिन क्षीरसागरमा शयन गर्नुभएका भगवान् विष्णु आज ब्युँझने धार्मिक विश्वास छ । त्यसैले यस दिनलाई हरिबोधिनी वा प्रबोधिनी एकादशी पनि भनिन्छ ।

हरिशयनीदेखि हरिबोधिनी एकादशीसम्मको चार महिनाको अवधिलाई चतुर्मास भनिन्छ । यस अवधिमा विष्णुभक्तले तुलसीको व्रत तथा विशेष पूजा आराधना गर्ने परम्परा छ । भगवान् विष्णु शयनमा रहने भएकाले विवाह, व्रतबन्धलगायत माङ्गलिक कार्य नगर्ने धार्मिक मान्यता छ ।

हरिशयनी एकादशीका दिन घरघरमा रोपिएको तुलसीको मठलाई आज गाईको गोबर र रातो माटोले लिपपोत गरी फूलमालाले सजाएर भगवान् विष्णुको प्रतीकका रूपमा तुलसीसँग दामोदरको विवाह गरिन्छ । तुलसी भगवान् विष्णुलाई प्रिय भएकाले तुलसी विवाहको परम्परा बसेको धर्मशास्त्रविद्हरू बताउँछन् ।

धार्मिक मान्यतासँगै तुलसीलाई औषधीय गुणयुक्त वनस्पतिका रूपमा पनि लिइन्छ । तुलसीको पात, डाँठ र फूल परम्परागत रूपमा रुघाखोकीलगायत समस्यामा प्रयोग हुँदै आएको छ । तुलसीको मठ भएको घरलाई पवित्र मान्ने र यसको पूजा आराधना गर्दा पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ । 

काठमाण्डौ उपत्यकाका चार नारायणमा मेला
हरिवोधिनी एकादशीको दिन आज काठमाण्डौ उपत्यकाका चार नारायणमा मेला लागेको छ । भक्तपुरको चाँगुनारायण, काठमाण्डौको शेषनारायण र इचँगुनारायण तथा ललितपुरको  विशङ्खुनारायणमा आज बिहानदेखि नै भक्तजनको घुईंचो लागेको छ ।

उपत्यकाका चार दिशामा रहेका यी चार नारायण सहित काठमाण्डौको बूढानिलकण्ठमा पनि विशेष मेला लागिरहेको छ । बूढानीलकण्ठमा आजदेखि शुरु भएको मेला आउँदो कात्तिक शुक्ल पूर्णिमा अर्थात मंगलवारसम्म चल्नेछ ।

 चारै नारायण पुग्न नसकेकाले आज ललितपुरको दरबारक्षेत्रमा रहेको चार नारायण मन्दिरमा पुगेर दर्शन गर्ने परम्परा छ । यो चार नारायण मन्दिर वर्षमा एक दिन आज मात्रै खुल्ला गरिएको छ । बूढानीलकण्ठ नारायणस्थान र  ललितपुरको चार नारायणको दर्शन गर्दा चार नारायणको दर्शन र पूजा गरे बराबरको फल पाइने जनविश्वास छ ।

सम्बन्धित समाचार

उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै छठ पर्व समापन

मकवानपुर । छठ पर्वको मुख्य तथा अन्तिम दिन आज (सोमबार) बिहान उदाउँदो सूर्यलाई पूजाआराधना गरी विधिपूर्वक अर्घ्य दिएसँगै यस वर्षको छठ पर्व समापन भएको छ। हिजो (आइतबार) साँझ अस्ताउँदो स…

इन्फो डेस्क

हेटौँडाको राप्ती तटमा छठका श्रद्धालुको चहलपहल सुरु, २ सयभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन

हेटाैँडा । छठ पर्वको मुख्य दिन आज (आइतबार) साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिन मकवानपुरको हेटौँडास्थित राप्ती नदी किनारमा भक्तजन तथा दर्शनार्थीको उपस्थिति सुरु भएको छ। हेटौँडा उपमहा…

इन्फो डेस्क

Latest in English

Nepal Flood 2026: Full Timeline Explained

KATHMANDU — At around 8:40 am on August 26, 2026, a destructive surge entered Nepal through the Bhote Koshi River in Rasuwa, carrying water, mud, rocks and other debris into the Tr…

Info Nepal

छठको मुख्य दिन आज अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइँदै

मकवानपुर । छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई पूजा आराधना गरी अर्घ्य दिइँदैछ । कात्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि सप्तमीसम्म सूर्यदेवको आराधना, उपासना र पूजा गरी मनाइने यो पर्व…

इन्फो डेस्क