काठमाडौं | प्रेस काउन्सिल नेपालले इन्फो नेपाललाई हेटौंडा अस्पतालको आपतकालीन अभ्यास सम्बन्धी भिडियो हटाउन निर्देशन दिएको छ। यो निर्देशन फोन मार्फत दिइएको थियो, जसप्रति इन्फो नेपालले असन्तुष्टि जनाएको छ।
इन्फो नेपालले जेठ २८ गते उक्त भिडियो आफ्नो फेसबुक पेज, युट्युब च्यानल र वेबसाइटमा एकैसाथ प्रकाशन गरेको थियो। यो भिडियो हालसम्म ४४ लाख पटक हेरिएको छ। भिडियोमा देखाइएका दृश्यहरू वास्तविक दुर्घटना नभई अस्पतालको तयारी अभ्यासको हिस्सा भएको कुरा भिडियोमै स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको थियो।
काउन्सिलले सामुदायिक दिशानिर्देश उल्लंघन भएको बताएको छ। तर इन्फो नेपालका अनुसार उनीहरूले फेसबुक र युट्युबको सामुदायिक नीतिको अध्ययन गरेरै सामग्री प्रकाशन गरेका थिए। इन्फो नेपालको तर्क छ कि यदि उल्लंघन भएको भए ती प्लेटफर्महरूले स्वतः सामग्री हटाइसक्ने थिए।
यस घटनाले प्रेस काउन्सिलको कार्यप्रणाली र निर्णय प्रक्रियामा सुधारको आवश्यकता रहेको देखाएको छ। साथै, डिजिटल मिडियाको नियमन र पत्रकारिता स्वतन्त्रताबीच सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने चुनौती पनि उजागर गरेको छ।
मिडिया विश्लेषक अनुप भट्टराईका अनुसार, “काउन्सिलले आफ्नो भूमिकालाई पुनर्परिभाषित गर्नुपर्ने समय आएको छ। सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियाको युगमा पारदर्शी र न्यायोचित नियमनको आवश्यकता छ। साथै मिडियाले पनि भ्रमित हुनेगरि सामग्री प्रकाशन गर्न हुँदैन, विश्वसनीयता माथि प्रश्न खडा हुन्छ।”
किन राखियो अभ्यास गरिएको भिडियो संजालमा ?
इन्फो नेपालले हेटौंडा अस्पतालको आपतकालीन अभ्यासको भिडियो प्रकाशन गर्नुको पछाडि केही महत्त्वपूर्ण कारणहरू रहेका छन्। प्रथमतः, यस्तो भिडियोले जनतालाई आपतकालीन अवस्थामा स्वास्थ्य संस्थाहरूले कसरी प्रतिक्रिया गर्छन् भन्ने बारेमा महत्त्वपूर्ण जानकारी प्रदान गर्छ। यसले समुदायलाई सम्भावित आपतकालीन परिस्थितिहरूका लागि मानसिक रूपमा तयार हुन मद्दत गर्छ।
दोस्रो, यस्तो अभ्यासको भिडियो प्रकाशन गर्नुले स्वास्थ्य संस्थाहरूको तयारी र क्षमता प्रदर्शन गर्छ, जसले जनतामा विश्वास बढाउँछ। यसले स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरूको पेशेवर दक्षता र समर्पणलाई पनि उजागर गर्छ। साथै, यस्ता भिडियोहरूले अन्य स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई पनि यस्तै अभ्यासहरू गर्न प्रेरित गर्न सक्छ, जसले समग्र स्वास्थ्य प्रणालीको सुधारमा योगदान पुर्याउँछ।
अन्तमा, इन्फो नेपालले यो भिडियो प्रकाशन गरेर आफ्नो सामाजिक जिम्मेवारी पूरा गरेको छ। यसले महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक जानकारी प्रसार गरेर, पारदर्शिता कायम राखेर, र जनचेतना बढाएर समाजलाई सेवा गरेको छ। यस्ता प्रकाशनहरूले मिडियाको भूमिकालाई केवल समाचार रिपोर्टिङमा मात्र सीमित नराखी, समाज शिक्षा र जागरणमा पनि महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ भन्ने देखाउँछ।
प्रेस काउन्सिलले फोन गर्दैमा भिडियो डिलिट गर्नुपर्छ?
प्रेस काउन्सिलको प्राथमिक भूमिका मिडिया क्षेत्रको नियमन गर्नु हो, तर यसको कार्यप्रणाली पारदर्शी, न्यायोचित र कानुनसम्मत हुनुपर्छ। फोन मार्फत आदेश दिनु औपचारिक र उचित प्रक्रिया भने होइन। काउन्सिलले आफ्ना निर्णयहरू लिखित रूपमा, स्पष्ट कारण र कानुनी आधार सहित प्रस्तुत गर्नुपर्छ।
प्रेस काउन्सिलले फोनबाट मात्र नभई औपचारिक लिखित आदेश दिनुपर्छ। काउन्सिलले भिडियो हटाउनुपर्ने स्पष्ट कारण र कानूनी आधार प्रस्तुत गर्नुपर्छ। मिडिया संस्थालाई आफ्नो पक्ष राख्ने र निर्णयमाथि अपील गर्ने अवसर दिइनुपर्छ। काउन्सिलको निर्णय प्रक्रिया पारदर्शी हुनुपर्छ। पूर्ण डिलिट गर्नुको साटो सम्पादन वा स्पष्टीकरण थप्ने विकल्पहरू खोज्न सकिन्छ।
भिडियो प्रकाशनबारे स्पष्टीकरण
इन्फो नेपालले एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गरी भिडियो प्रकाशनको उद्देश्य जनतालाई आपतकालीन अवस्थामा स्वास्थ्य संस्थाहरूको तयारी र प्रतिक्रिया बारे सुसूचित गर्नु रहेको बताएको छ। विज्ञप्तिमा अभ्यासमा संलग्न सबै व्यक्तिहरूको सहमति लिइएको, कुनै पनि व्यक्तिगत जानकारी समावेश नगरिएको, र भिडियोको शैक्षिक तथा सामाजिक महत्त्वलाई प्राथमिकता दिइएको उल्लेख गरिएको छ।
इन्फो नेपालले आफ्नो पत्रकारिता धर्म र सामाजिक जिम्मेवारीप्रति पूर्ण प्रतिबद्धता जनाउँदै प्रेस काउन्सिल नेपाल लगायत सम्बन्धित सबै निकायहरूसँग यस विषयमा खुला संवाद गर्न तयार रहेको जनाएको छ।
