हेटौंडा । सरकारी स्वामित्वको हेटौंडा सिमेन्ट उद्योग गम्भीर संकटको भूमरीमा फसेको छ। गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा उद्योग जम्मा ५२ दिन मात्र सञ्चालनमा रहेको तथ्यांकले सरकारी स्वामित्वको उद्योग क्षेत्रमा चिन्ताजनक अवस्था देखाएको छ। हाल पनि उद्योग लगातार चार महिनादेखि बन्द अवस्थामा रहेको छ, जसले गर्दा यसको भविष्यमाथि प्रश्नचिन्ह खडा भएको छ।
उद्योगका प्राविधिक फाँटका नितिन कर्णले दिएको जानकारी अनुसार, गत वर्ष उद्योग भदौमा ११ दिन, असोजमा १८ दिन, माघमा ८ दिन र फागुनमा १५ दिन मात्र सञ्चालनमा रहेको थियो। चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को साउन महिनामा उद्योग मात्र एक दिन सञ्चालन भई १ सय ५८ टन क्लिङ्कर उत्पादन गरेको थियो। त्यसपछि उद्योग पुनः बन्द अवस्थामा रहेको छ।
उद्योगका महाप्रबन्धक वसन्तकुमार पाण्डेले कोइला अभाव र पुराना उपकरणको समस्याले उद्योग संचालनमा ल्याउन कठिन भएको बताए । उनका अनुसार, कोइला आपूर्तिकर्ताहरूलाई ठूलो रकम बक्यौता रहेकोले कोइला आपूर्ति ठप्प भएको छ। हाल उद्योगसँग भएको स्टक कोइलाले १०-१५ दिन मात्र उद्योग सञ्चालन गर्न पुग्ने अवस्था छ, जुन दीर्घकालीन समाधान होइन। साथै, धेरैजसो मेशिनरीहरू पुराना भएका कारण बारम्बार बिग्रने र मर्मत गर्नुपर्ने अवस्थाले गर्दा उत्पादन नियमित हुन सकेको छैन।
लगभग १ सय ८० स्थायी र सय भन्दा बढी ज्यालादारी कर्मचारीहरू हाल कामविहीन अवस्थामा छन्। उद्योगको वर्तमान गतिविधि केवल बाँकी रहेको सिमेन्ट स्टक बिक्री गर्नेमा सीमित छ। उद्योगका नायब प्रबन्धक नविन कर्णका अनुसार, हाल उद्योगमा लगभग २० हजार बोरा सिमेन्ट स्टकमा रहेको छ र १२-१३ सय टन कोइला मात्र बाँकी छ, जुन १५-२० दिनको उत्पादनका लागि मात्र पर्याप्त हुनेछ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यस समस्याको समाधानका लागि सरकारद्वारा तत्काल आर्थिक सहयोग, कोइला आपूर्तिकर्ताहरूसँग दीर्घकालीन सम्झौता, पुराना मेशिनरीहरूको आधुनिकीकरण, र कुशल व्यवस्थापन तथा कार्यक्षमता वृद्धि जस्ता कदमहरू आवश्यक छन्।
यदि यी समस्याहरूको समयमै समाधान नगरिए, नेपालको एक प्रमुख सरकारी उद्योग बन्द हुने खतरा रहेको छ, जसले देशको अर्थतन्त्र र रोजगारीमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले, सरकार, उद्योग व्यवस्थापन र सम्बन्धित सरोकारवालाहरूले यस विषयमा गम्भीर ध्यान दिई शीघ्र कार्ययोजना बनाउनु अत्यावश्यक देखिएको छ।
