अछाम | अछामको रामारोशन गाउँपालिका–७ मा जंगली च्याउ खाँदा तीन बालबालिका बिरामी परेका छन्। ती बालबालिकाहरू जंगलमा खेल्दै गर्दा देखेका च्याउहरू टिपेर सेवन गरेका थिए। तर ती च्याउ विषालु थिए, जसले गर्दा उनीहरू बिरामी भएका हुन्। बिरामी बालबालिकाहरूमा तारा भण्डारीका दुई वर्षे छोरा युवराज भण्डारी, चार वर्षीया छोरी रितिका भण्डारी र चेतमान भण्डारीका चार वर्षेया छोरा जीवन भण्डारी रहेका छन्। घटना थाहा पाए लगत्तै उनीहरूलाई न्याय हेल्थ अस्पताल बयलपाटामा उपचारका लागि लगिएको छ जहाँ हाल उपचार जारी छ।
नेपालका पहाडी क्षेत्रहरूमा बर्खायाम सुरु भएसँगै जंगली च्याउ टिपेर खाने चलन छ। च्याउ स्वादिलो र पोषणयुक्त मानिए पनि सबै प्रकारका च्याउहरू सुरक्षित हुँदैनन्। विषालु च्याउहरू साधारण च्याउसँग मिल्ने भएकाले मानिसहरू छुट्याउन गाह्रो मान्छन् र यो गल्तीले जीवनलाई ठूलो खतरा पु-याउन सक्छ। विषालु च्याउले प्रारम्भमा हल्का लक्षण देखाए पनि ज्यानै जाने अवस्था आउन सक्छ। यस्ता च्याउले मुख्यतया कलेजो र मिर्गौलामा गम्भीर असर गर्छन्, जसले शीघ्र उपचार नपाए मृत्युसम्म निम्त्याउन सक्छ।
अछाम प्रहरीले यस घटनालाई पुष्टि गर्दै स्थानीयहरूलाई सचेत रहन र जंगली च्याउ खाँदा विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख ईश्वरीप्रसाद भण्डारीले अभिभावकहरूलाई आफ्ना बच्चाहरूलाई यस्ता विषालु च्याउबाट जोगाउन निर्देशन दिएका छन्।
पछिल्ला केही वर्षहरूमा नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूमा जंगली च्याउ खाँदा बिरामी पर्ने र ज्यान गुमाउने घटनाहरू दोहोरिएका छन्। यसले देखाउँछ कि यस विषयमा अझै जनचेतना अभाव छ। विशेषज्ञहरू भन्छन् कि जंगली च्याउ खाँदा ज्यान जोखिममा पर्ने भएकाले खाँदा अगाडि पूर्ण जानकारी र सावधानी आवश्यक हुन्छ। बालबालिका र वृद्धवृद्धामा विषाक्त असर तीव्र हुने भएकाले यिनीहरूलाई विशेष ख्याल गर्नुपर्छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूले विषालु च्याउ सेवनको प्रारम्भिक लक्षण देखिएसँगै तुरुन्तै उपचारको व्यवस्था गर्नुपर्ने र बान्ता गराउने, पेट सफा गर्ने प्रक्रिया तुरुन्त अपनाउनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। ढिलाइ भयो भने कलेजो क्षति भएर जीवनमाथि खतरा हुनसक्छ।
नेपालको पहाडी भेगका गाउँमा जंगली च्याउ टिप्ने र खाने प्रचलन गहिरो भएकाले स्थानीय तह, स्वास्थ्य कार्यालय र विद्यालयहरूले जनचेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्छ। यसका लागि च्याउको सुरक्षित पहिचान र विषालु प्रकारबारे जनतालाई जानकारी दिन आवश्यक छ। यस्ता जनचेतनाले ज्यान जोखिम कम गर्न मद्दत गर्छ।
अछामको यो घटनाले फेरि चेताउनी दिएको छ कि जंगली च्याउ खानु निकै जोखिमपूर्ण हुनसक्छ। यसरी असावधानी हुँदा ज्यानै जान सक्छ। अतः स्थानीय र अभिभावकहरूले बच्चाहरूलाई जंगली च्याउबाट जोगाउन सक्नुपर्छ र बर्खायाममा च्याउ टिप्दा बढी सतर्क हुनुपर्छ। यो अवस्था फेरि नदोहोरो होस् भन्न स्थानीय तह र स्वास्थ्य निकायले सचेतना कार्यक्रम थप चलाउनुपर्ने देखिन्छ।
